Bocian Biały w dolinach rzek

Kolejny rok z rzędu śledzimy bociany leczone w ośrodku rehabilitacji w Biebrzańskim Parku Narodowym na Grzędach.

Tym razem założyliśmy nadajniki na 3 młode osobniki. Chcemy dowiedzieć się jaka jest efektywność leczenia bocianów w takich miejscach i jak się one zachowują po opuszczeniu ośrodków.

Niestety, nie mam dla Was dobrych wieści: dotychczas żaden z ptaków nie doleciał do Afryki. Wszystkie zginęły albo na liniach elektroenergetycznych, albo zostały zabite przez drapieżniki. Montowane nadajniki to urządzenia z „odzysku”. Zaprzyjaźnieni ornitolodzy z innych krajów na naszą prośbę odnajdowali martwe bociany i odsyłali nam nadajniki lub poszukiwaliśmy ich sami, gdy ptaki ginęły na terenie Polski.

Ten smutny obraz pokazuje ogromny sens i potrzebę naszych działań, polegających na zabezpieczeniu niebezpiecznych słupów w naszym projekcie Life.

http://www.ptop.org.pl/…/bocian-bialy-w-ne-…/aktualnoci.html

Mamy nadzieję, że w końcu tym trzem się uda! Trzymajcie za nie kciuki!

nadajniki1nadajniki 2nadajniki 3

kulkiTo wypluwki bocianów białych! Tak, są takie duże! A czym są? To zlepek niestrawionego i wydalonego pokarmu, głównie kości, sierści, piór i pancerzy chitynowych owadów. Widzicie te opalizujące fragmenty? To właśnie takie pokruszone pancerzyki chrząszczy.

Po co je zbieramy? To kolejny element naszych badaniach jakie prowadzimy w projekcie Life, w ramach którego zajmujemy się ochroną tego gatunku. Chcemy poznać skład diety bocianów białych gniazdujących w dolinie Narwi i Biebrzy, aby w przyszłości lepiej je chronić.

Wyniki poznany niedługo. Teraz wypluwki są w laboratorium i są rozkładane na części pierwsze i badane przez specjalistów. Jak tylko otrzymamy informację na temat tego co jedzą nasze bociany, na pewno podzielimy się tą informacją.

 

Właśnie zaczął się najtragiczniejszy czas dla młodych bocianów. Dlaczego? Większość z nich zginie w czasie pierwszego lotu, kolejne w ciągu najbliższych kilku dni, a większość w okresie następnych 2-3 miesięcy. Pierwszą wędrówkę przeżyje tylko 2 na 10 ptaków!

Co jest przyczyną? Największe zagrożenie stanowią sieci elektroenergetyczne. Te zabijają do 60% pierwszorocznych ptaków. To dlatego w naszym projekcie ochrony bociana białego realizowanego z funduszu Life, zabezpieczamy najniebezpieczniejsze elementy sieci elektroenergetycznej na 9 obszarach Natura 2000 w północno-wschodniej Polsce.

Poniżej kilka ptaków odnalezionych przez nas w ostatnim czasie. Smutny to widok. Lokalizacje najniebezpieczniejszych słupów zostaną wkrótce przekazane przez nas do PGE Dystrybucja S.A. Oddział Białystok (Grupa PGE), z którym współpracujemy i zostaną one zabezpieczone za pomocą urządzenia, które zaprojektowaliśmy, a skonstruowała firma HUBIX - prace pod napięciem. Nasze badania terenowe potwierdziły stuprocentową skuteczność tej metody. I co najważniejsze, jest ona 10 razy tańsza od dotychczasowego rozwiązania, tj. przebudowy słupa.

Jeśli zobaczycie martwe bociany pod słupem, nie czekajcie, informuje najbliższy zakład energetyczny ze wskazaniem na to rozwiązanie.

 

 zd1zd2zd3zd4zd5zd6

Pod każdym przeniesionym gniazdem bociana białego wywieszamy 3 budki lęgowe typu A. Jest ich już prawie 1000, a każda z nich zajęta! W tej mazurki wyprowadzają właśnie drugi lęg.

A jak u Was? Wywieszacie budki dla ptaków? Czy mają one jeszcze swoich lokatorów?

budki1budki2budki3

Konkurs jest realizowany w ramach projektu "Ochrona bociana białego w dolinach rzecznych Polski Wschodniej." LIFE15 NAT/PL/000728 - LIFEciconiaPL dofinansowanego przez Unie Europejską w ramach programu LIFE oraz niemiecką fundację Vogelschutz-Komitee e.V. Prosimy o zapoznanie się z warunkami na stronie http://www.lpkdn.wrotapodlasia.pl/pl/767668e91bdc94d/ogolnopolski-konkurs-fotograficzny-pt-bocian-bialy.html

 

konkurs

Rozpoczęliśmy realizację kolejnego etapu zadania C.2 Pamiętacie jak wiosną badaliśmy za pomocą radaru przelot ptaków nad linią wysokiego napięcia w miejscowości Ruś? W tym miejscu linia przecina rzekę Narew, do której kilkaset metrów dalej wpada Biebrza. Przypominamy, że monitoring radarowy miał na celu ocenę zagrożenia jakie niesie ten fragment linii elektroenergetycznej w związku ze śmiertelnymi kolizjami, przed założeniem znaczników dla ptaków. Kilka dni temu firma ELTEL Networks Energetyka S.A. zamontowała na przewodzie odgromowym, przy użyciu specjalnie skonstruowanego do tego celu drona, znaczniki typu FireFly. Te niewielkie obrotowe i odblaskowe urządzenia, mają na celu zwiększać widoczność przewodów. Wstępne badania potwierdziły ich wysoką skuteczność w ochronie ptaków przed kolizjami z elektroenergetycznymi sieciami napowietrznymi. W przyszłym roku ponownie z wykorzystaniem radaru zbadamy efektywność podjętych działań. To pierwsze tego typu badania na świecie z wykorzystaniem radaru i jedno z pierwszych zastosowań drona do zabezpieczania linii wysokiego napięcia w celu ochrony ptaków.

Znaczniki linii energetycznej.Znaczniki linii energetycznej.44128992 10156788032441683 6471280538312245248 oZnaczniki linii energetycznej.Znaczniki linii energetycznej.Znaczniki linii energetycznej.

W dniach 2-7.10. 2018r. połączone bocianie ekipy z Biebrzańskiego Parku Narodowego, Łomżyńskiego Parku Krajobrazowego Doliny Narwi oraz PTOP, przebywały w Portugalii i zachodniej Hiszpanii. Wyjazd odbył się w ramach zadania F.4 Tworzenie sieci z innymi projektami. Mieliśmy okazję zobaczyć jak radzi sobie tamtejsza, prawdopodobnie największa na świecie populacja bocianów, oraz spotkać się z przedstawicielami organizacji prowadzących podobne działania do tych, które realizujemy w naszym projekcie.. Na tamtym terenie zagrożenie ze strony linii energetycznych zostało już dawno zidentyfikowane, jako podnoszące w istoty sposób śmiertelność wielu gatunków ptaków, nie tylko powszechnych tam bocianów, ale licznie, na Półwyspie Iberyjskim, występujących ptaków szponiastych. Stowarzyszenia #LigaparaaProtecção i #AssociaçãoTransumãnciaeNatureza zaimponowały nam zainstalowanymi na tysiącach słupów wysokiego napięcia zabezpieczeniami, które chronią ptaki przed porażeniem oraz wieloma kilometrami linii energetycznych z zamocowanymi znacznikami, czyniącymi je dużo lepiej dla ptaków widocznymi. Ponieważ część z tych urządzeń zamontowano już nawet kilkanaście lat temu, nasi portugalscy koledzy mogli pochwalić się dużą wiedzą dotyczącą skuteczności i trwałości poszczególnych rozwiązań. Dla dociekliwych, chcących poznać szczegóły tych projektów, podajemy numery: LIFE14 NAT/PT/000855 i LIFE13 NAT/PT/001300. My z kolei zaskoczyliśmy ich wykorzystaniem radaru do oceny kolizyjności linii oraz szybkim i tanim instalowaniem znaczników na liniach przy użyciu specjalistycznego drona.

W uzupełnieniu spotkań odwiedziliśmy znajdującą się niedaleko za granicą Portugalii hiszpańską bocianią wioskę – Caseres. Warto zauważyć, że bociany są tam zupełnie niewybredne, jeśli chodzi o wybór miejsca gniazdowania, powszechnie zajmują: słupy wysokiego napięcia, wszelkie dachy – także płaskie, platformy przyjmują z wdzięcznością bez względu na zagęszczenie i jakość wykonania, czy – jak w tej wiosce – na głazach i skałach!

Wizyta studyjna w PortugaliiWizyta studyjna w PortugaliiWizyta studyjna w PortugaliiWizyta studyjna w PortugaliiWizyta studyjna w Portugalii43788293 10156780805306683 7759384240185147392 oWizyta studyjna w PortugaliiWizyta studyjna w Portugalii44027524 10156780805291683 3591448770992144384 n

Wyniki naszych badań, wykonanych w projekcie Life dotyczącym ochrony bociana białego, zostały zaprezentowane na 27 Międzynarodowym Kongresie Ornitologicznym w Vancouver! Nasz kolega Adam Zbyryt, przedstawił dane zebrane podczas ostatniego przenoszenia gniazd, gdzie większość zdejmowanych gniazd była dokładnie mierzona i ważona. Kongres to również 2000 delegatów z całego świata, 7 dni świetnych wykładów w wykonaniu najlepszych naukowców na świecie, wystawy artystów, w tym rdzennych, prezentujących tradycyjne wyroby, stoiska producentów sprzętu optycznego, telemetrycznego, koncerty i wiele innych atrakcji. Nasza obecność została na tej imprezie zaznaczona dwa razy: po pierwsze w postaci naukowego posteru, a po drugie w czasie wykładu nad wędrówkami rycyków wygłoszonego przez holenderskich naukowców, z którymi współpracowaliśmy w ramach wspólnych badań.

Vancouver39941070 10156661640666683 7811104193413906432 nVancouverVancouverVancouverVancouver

bocian2Zbliża się zima, a wraz z nią coraz więcej wrażliwych na los zwierząt osób martwi się losem bocianów, które nie odleciały na zimowiska do Afryki. Dlatego postanowiliśmy przygotować informację na ten temat, aby wyjaśnić kilka spraw z tym związanych i obalić niektóre mity. Czy rzeczywiście jest się o co martwić? Zachęcamy do przeczytania tekstu poniżej.

Na postawie obserwacji zebranych w trakcie ostatnich latach wydaje się, że w ostatnim czasie zjawisko postawiania bocianów w naszym kraju zaczyna się nasilać. Czy jest tak naprawdę? Nie wiadomo, bo może być to po prostu efekt szybciej i szerzej rozprzestrzeniających się informacji na ten temat (choćby poprzez sieci społecznościowe). Zjawisko takie rzeczywiście wystąpiło w Portugalii i Hiszpanii, gdzie część ptaków zaprzestała zupełnie wędrówki.

Ostatnie badania przeprowadzone w Niemczech z użyciem nadajników GPS-GSM, które umieszczono na młodych ptakach wykazały, że wszystkie osobniki, które podjęły próby zimowania w Europie, przeżyły. Spośród bocianów, które podjęły wędrówkę na zimowiska w Afryce zginęło prawie 40%. Potwierdzają to również badania PTOP i wielu innych naukowców z Polski, którzy śledzą wędrówki z użyciem nadajników GPS-GSM. Większość ptaków nie dolatuje na zimowka tylko ginie po drodze na liniach elektroenergetycznych. W ten sposób zakończyły życie prawie wszystkie nasze bociany wyleczone w ośrodkach rehabilitacji, którym założyliśmy nadajniki w latach 2017–2018.

Zimą pokarm jest trudno dostępny. Jednak ostatnie zimy, w podczas których pokrywa śnieżna zalega tylko przez 1–3 tygodnie, powodują, że znaczenie łatwiej jest zaleźć coś do jedzenia. Nie ma tego wiele, czasami jakiś nornik czy padlina, resztki na wysypisku śmieci, ale przy oszczędnym gospodarowaniu energią (mało ruchu, dużo odpoczynku), często to wystarczy. To dlatego, wiele ptaków, nie tylko bociany, w mroźne dni siedzą „zasępione”. Nie jest to jednak oznaka ich osłabienia czy choroby, bynajmniej, tylko sposób na przetrwanie zimy. Próby odławiania bocianów w tym okresie mogą bardziej im zaszkodzić niż pomóc. Utrata energii w trakcie ucieczki przed „ratownikami” może doprowadzić do śmierci w mroźną noc.

Kolejnym często poruszanym aspektem jest zimno i prawdopodobieństwa zamarznięcia bociana. Pióra, a właściwie powietrze zmagazynowane pomiędzy nimi, to najlepszy izolator cieplny na świecie. Przypomnijmy sobie jakie kurtki najlepiej grzeją w czasie mroźnych zim. Oczywiście, puchowe! No tak, ale są jeszcze nogi, a te zazwyczaj nie są opierzone. Układ krwionośny u ptaków zbudowany jest inaczej niż u ludzi. Specjalne ułożenie naczyń krwionośnych w nodze sprawia, że gorąca krew tętnicza chłodzona jest przez żylną, i w drugą stronę – żylna ogrzewana jest przez tętniczą. Powoduje to, że powracająca krew nie wychładza organizmu, a różnica temperatur pomiędzy krwią docierającą do nóg a otoczeniem jest niewielka, co zmniejsza utratę ciepła, a mniejsza amplituda temperatur łagodzi odczuwanie chłodu. Dodatkowym rozwiązaniem na radzenie sobie z chłodami jest zmniejszenie przepływu krwi poprzez obkurczanie naczyń krwionośnych. Zostaje jeszcze dziób. Ten narząd nie jest ukrwiony, gdyż jest zbudowany ze zrogowaciałej tkanki, a więc nie ma problemu z jego przemrożeniem. Prawda jest tak, że gdyby nie brak pokarmu zimą, to wiele z bocianów nie odbywałaby wędrówek do tzw. ciepłych krajów, gdzie lecą nie po to, aby się rozgrzać, tylko, aby mieć co jeść.

Kiedy zatem należy podjąć interwencję i starać się pomóc zimującemu bocianowi? Po pierwsze obserwujemy takiego osobnika. Jeśli lata i porusza się bez problemu, nie interweniujemy. Nie dokarmiamy również takich ptaków, gdyż te przyzwyczajają się do podawanego pokarmu i nie będą podejmowały prób przemieszania się w inne cieplejsze rejony, gdy przyjdą ostre mrozy i spadnie śnieg. Dodatkowo dokarmianie odpowiednim pokarmem jest bardzo kosztowne dla osoby, która się tego podejmie. Tylko bociany wykazujące wyraźne oznaki osłabienia lub zranienia powinny być odławiane i przekazywane do ośrodków rehabilitacji, a decyzję o tym powinno się podjąć po uważnej wcześniejszej obserwacji zimującego bociana.

bocianbocian1

Sekretariat PTOP

ul. Ciepła 17 15-471 Białystok tel./fax.: 85 664 22 55, 85 6754862 Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Biuro Regionalne w Olsztynie

ul. Murzynowskiego 18, 10-684 Olsztyn, tel./fax.: 89 533 68 66 Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Gospodarstwo rolne PTOP

Żywkowo 7 11-220 Górowo Iławeckie tel./fax.: 89 761 82 07 Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.