FOTO 1
Miło nam poinformować, że w dniu 08 września 2021 r. oficjalnie zakończyliśmy projekt „Ochrona ptaków wodno-błotnych w Dolinie Górnej Narwi PLB200007”.
W opisach do kolejnych zdjęć, przedstawimy skrótowe informacje nt. zakończonego projektu.

FOTO 2

Wartość projektu:
Wartość całkowita projektu - 3 696 797,94 PLN
Wartość wydatków kwalifikowanych - 3 679 869,00 PLN
Wartość otrzymanego dofinansowania:
Procent dofinansowania 85%
Wartość dofinansowania z FS - 3 127 888,65 PLN

FOTO 3

Cel projektu:
Misją Towarzystwa i tworzących go ludzi jest szeroko rozumiana ochrona dziedzictwa przyrodniczego, związanego z awifauną. Głównym celem projektu było zachowanie we właściwym stanie ochrony populacji ptaków wodno-błotnych w Dolinie Górnej Narwi poprzez optymalne kształtowanie siedlisk za pomocą wypasu. Realizacja projektu sprzyjała ochronie różnorodności biologicznej – działaniami zostało objętych osiem gatunków ptaków, występujących na obszarze Natura2000

FOTO 4

Otrzymane dofinansowanie przeznaczyliśmy na:

FOTO 5
Zadania realizowane w ramach projektu:
zachowanie i przywracanie wypasu, stanowiące kluczowe zadanie projektu, polegające na organizowaniu wypasu
na terenach nadrzecznych, na których obecnie tradycyjny wypas zanika, bądź jest zastępowany koszeniem mechanicznym.
Aby przywrócić i zachować wypas:

Prowadzony w ramach projektu wypas koni i bydła przyczynił się do kształtowania siedlisk preferowanych przez ptaki wodno-błotne. Dzięki zgryzaniu przez zwierzęta, ukształtowana została odpowiednia dla siewkowców struktura roślinności, a rozdeptywanie powierzchni gruntu poprawiło warunki żerowania.

FOTO 6
Zadania realizowane w ramach projektu:
prowadzenie nadzoru nad wypasem, czyli sprawowanie opieki nad pasącymi się zwierzętami i infrastrukturą służącą wypasowi. Było to możliwe między innymi dzięki zatrudnieniu:

Czajka, Bagna Biebrzańskie, 2011
Zadania realizowane w ramach projektu:
monitoring gatunków wskazanych w PZO na całym obszarze Natura2000. Badaniem objęto lęgowe populacje: czajki, rycyka, krwawodzioba i błotniaka stawowego. Prace terenowe przeprowadzono w 2018 roku w celu określenia aktualnej liczebności i rozmieszczenia przedmiotowych gatunków, oceny stanu zachowania ich populacji i siedlisk oraz
zaproponowania skutecznych praktyk ochronnych.

Wnioski z raportu: liczebności przedmiotowych gatunków odnotowane w roku 2018 były najniższe lub jednymi z niższych w ciągu ostatnich trzydziestu lat. Za złą sytuację populacji ptaków siewkowych w OSO Dolina Górnej Narwi odpowiadał szereg czynników, które łącznie mogły wywołać efekt skumulowany. Do głównych czynników, zespół badaczy zaliczył:

Na spadek liczebności błotniaka stawowego w dolinie Narwi prawdopodobnie wpłynęły poniższe czynniki:

Zespół, opracował propozycje działań ochronnych w podziale na następujące zakresy: działania dotyczące ochrony siedlisk przyrodniczych i gatunków; działania dotyczące monitoringu stanu przedmiotów ochrony oraz realizacji celów działań ochronnych, działania dotyczące uzupełnienia stanu wiedzy o przedmiotach ochrony i uwarunkowaniach ich ochrony.

FOTO 8
Zadania realizowane w ramach projektu:
zakup sprzętu do nadzoru wypasu:

FOTO 9

Zadania realizowane w ramach projektu:

Poniesiono nakłady na:


Wybudowaliśmy także infrastrukturę wspierającą wypas i zwiększającą dobrostan wypasanych zwierząt, czyli:

FOTO 10

Otrzymane dofinansowanie przeznaczyliśmy na realizację działań edukacyjno-promocyjnych, tj.:

FOTO 11

FOTO 12

Otrzymane dofinansowanie przeznaczyliśmy na:
prowadzenie monitoringu ornitologicznego i hydrologicznego efektów projektu. Oba monitoringi były prowadzone w trzech kolejnych latach projektu, począwszy od 2017 r. na 2019 r. kończąc. Na podstawie rocznych raportów cząstkowych, powstały raporty końcowe. Ornitologiczny monitoring efektów projektu, był prowadzony na wszystkich powierzchniach poddanych wypasowi (ponad 290 ha) oraz w ich najbliższej okolicy, tj. na odcinku doliny Narwi pomiędzy mostem drogowym na rzece Narew na wysokości wsi Narew, a mostem na wysokości wsi Ploski (Ryboły). Monitoringiem objęto lęgowe populacje derkacza Crex crex, kropiatki Porzana porzana, czajki Vanellus vanellus, rycyka Limosa limosa, bataliona Calidris pugnax i krwawodzioba Tringa totanus. Dane o rozmieszczeniu i liczebności wybranych gatunków wodno-błotnych zbierano podczas 9 kontroli terenowych (w każdym roku prowadzenia monitoringu) w okresie od kwietnia do czerwca. W przypadku ptaków siewkowych kontrole prowadzono w ciągu dnia, zaś w przypadku chruścieli prowadzone były kontrole nocne. Monitoring ornitologiczny, wykazał skuteczność podjętych działań projektowych, a mianowicie stwierdzano, że na kwaterach wypasowych, ptaki siewkowe występowały w wyższych zagęszczeniach niż na pozostałym obszarze, jednakże ogólny stan ochrony siedlisk i populacji w OSOP Dolina Górnej Narwi uznano za wciąż niezadawalający (U1), a w przypadka rycyka ogólny stan ochrony siedliska za zły (U2). Zwrócono uwagę na konieczność poprawy warunków hydrologicznych siedlisk w taki sposób, by możliwe było utrzymanie odpowiedniego poziomu zalewów w okresie wiosennym, podczas
przystępowania ptaków do lęgów oraz podjęcie działań mających na celu poprawę stanu zachowania gatunków poprzez działania zwiększające udatność lęgów, takie jak np. redukcja inwazyjnych drapieżników. Monitoring hydrologiczny prowadzony w Dolinie Górnej Narwi, obejmował swoim zakresem pomiary stanów wód powierzchniowych rz. Narew oraz jej dopływów (Narewka, Małynka, Orlanka, Rudnia, Dopływ spod Wojszek), jak również wyniki pomiarów stanów wód podziemnych w piezometrach zlokalizowanych w dolinie Narwi. Na podstawie uzyskanych informacji hydrologicznych dla wód powierzchniowych płynących i wód podziemnych (aluwialnych) w Dolinie Górnej Narwi w okresie 2017-2019 stwierdzono, że obszar ten wykazuje dużą dynamikę zjawisk hydrologicznych i podlega silnemu wpływowi zjawisk meteorologicznych. Wniosek o niezadowalającym stanie zachowania gatunków ptaków siewkowych, będący efektem monitoringu ornitologicznego, znalazł potwierdzenie w ocenie warunków hydrologicznych i dynamice zasobów wodnych w dolinie. Badania hydrologiczne potwierdziły, że liczebność gatunków ptaków siewkowych w Dolinie Górnej Narwi, może ulegać znacznym fluktuacjom w zależności od warunków hydrologicznych. Niestabilność warunków hydrologicznych tj.
ekstremalnie wysokie i długie zalewy w latach mokrych (2017), a z drugiej strony skrajnie suche okresy wiosenno-letnie (2018 i 2019) powodują w konsekwencji obniżenie liczebności populacji siewkowatych. W obliczu coraz częściej występujących susz atmosferycznych, oznacza to że przywrócenie dawnych praktyk użytkowania może być niewystarczające dla poprawy stanu zachowania siedlisk. Konieczna jest poprawa warunków hydrologicznych, poprzez dostosowanie zasad gospodarowania wodą np. na Zbiorniku Siemianówka w taki sposób, by możliwe było utrzymanie odpowiedniego poziomu zalewów w okresie wiosennym, podczas przystępowania ptaków do lęgów.

FOTO 13

Otrzymane dofinansowanie przeznaczyliśmy na:
realizację pozostałych zadań do których zalicza się:

kumak nizinny (bombina bombina)

Jaki efekt osiągnęliśmy i jakie wyciągnęliśmy wnioski?
Efekt: w następstwie realizacji projektu, na 350 ha łąk, utworzono odpowiednie siedliska lęgowe dla 7 gatunków ptaków wodno-błotnych (kropiatka, derkacz, dubelt, batalion, czajka, krwawodziób, rycyk). Ponadto, działania projektu nie wpłynęły na występującą na tym obszarze populację błotniaka stawowego. We wszystkich latach prowadzenia monitoringu ornitologicznego, stwierdzano, że na kwaterach wypasowych, ptaki siewkowe występowały w wyższych zagęszczeniach niż na pozostałym obszarze (odcinek Narew-Ploski). U nielicznego rycyka zagęszczenie na kwaterach było średnio 2-krotnie wyższe, u czajki średnio 4,2- krotnie, u krwawodzioba średnio 4,3 - krotnie wyższe. Wartości te, świadczą o korzystnym wpływie podjętych działań ochronnych – tj. wypasu, na odtworzenie siedlisk lęgowych ptaków siewkowych. W przypadku kropiatki nie zauważono istotnej zależności, natomiast derkacze prawdopodobnie unikały terenów powypasowych. Wniosek: Przede wszystkim kontynuować działania podjęte w projekcie i uzupełniać je o nowe, ponieważ działają one na korzyść ptaków i innych organizmów.

FOTO 15

PODZIĘKOWANIA!
Projektu nie udałoby się zrealizować, gdyby nie zaangażowanie wielu podmiotów i osób. Chcielibyśmy złożyć podziękowania:

FOTO 16

BEZ WASZEGO WSPARCIA, NIE OSIĄGNELIBYŚMY TAK WIELE!


Projekt pt. „Ochrona ptaków wodno-błotnych w Dolinie Górnej Narwi PLB200007” Nr POIS.02.04.00-00-0131/16 realizowany był od 28.03.2017 do 31.01.2021 r. i uzyskał dofinansowanie z Unii Europejskiej w ramach Funduszu Spójności Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko na lata 2014-2020 Oś priorytetowa II Ochrona środowiska, w tym adaptacja do zmian klimatu Działanie 2.4 Ochrona przyrody i edukacja ekologiczna typ projektu 2.4.1 Ochrona in-situ lub ex-situ zagrożonych gatunków i siedlisk przyrodniczych podtyp projektu 2.4.1a Działania o charakterze dobrych praktyk, związane z ochroną zagrożonych gatunków i siedlisk przyrodniczych.

Gatunki objęte działaniami ochronnymi w projekcie:

Drukuj