Zapisz się
naszym-zdaniem

Naszym zdaniem

Wypas koników polskich

13.10.2016

Przeprowadzanie koników polskich.Szanowne Członkinie i Szanowni Członkowie Polskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków

Drodzy Sympatycy

W związku z zamieszczonymi na portalu społecznościowym Facebook wpisami kolegi Jarosława Stepaniuka dotyczącymi funkcjonowania Stacji Terenowej PTOP oraz prowadzonej hodowli konika polskiego pragniemy przedstawić Państwu stanowisko Zarządu PTOP w przedmiotowej sprawie.

  1. Użytkowanie zwierząt gospodarskich (konie, bydło) przez PTOP realizowane jest już od 2000 roku. Zarówno obecny jak i wszystkie poprzednie Zarządy (w których również zasiadał kolega Jarosław Stepaniuk) uznawały wypas jako jeden z kluczowych elementów kształtujących siedliska ptaków wodno-błotnych. Z wypasem są związane przede wszystkim ptaki siewkowe, co ostatnio potwierdziły badania prowadzone przez Zespół ekspertów Towarzystwa Przyrodniczego „Dubelt” w związku z realizacją projektu ochrony dubelta w dolinie Górnej Narwi. Dla osób obserwujących ptaki najbardziej podlaskim przykładem tej specyficznej synergii bydła, koni i ptaków jest Brzostowo w Biebrzańskim Parku Narodowym.
  2. PTOP od lat zarówno wspiera jak i prowadzi wypas. Wspiera współpracując z prywatnymi hodowcami, a prowadzi tworząc własne stada. W obu sytuacjach wykorzystujemy dwie „prymitywne” rasy: polską czerwoną krowę i konika polskiego. Obie te rasy są przystosowane do słabej jakości pożywienia, które najczęściej stanowią turzyce, a nawet domieszka trzciny. Przystosowane są również do trudnych warunków terenowych, co w przypadku gruntów PTOP najczęściej oznacza obszary bagienne, silnie uwodnione, a wręcz podmokłe.
  3. Wsparcie rolników odbywa się poprzez udostępnianie do wypasu gruntów stanowiących własność PTOP, udostępnianie zwierząt lub ich odpłatne wynajmowanie. W zależności od miejsca różne z tych metod mają zastosowanie. Czasem każda odrębnie, a czasem łącząc je w zależności od potrzeby. Obecnie taką współpracę prowadzimy z kilkunastoma rolnikami  w otulinach rezerwatów, Puszczy Knyszyńskiej, Puszczy Białowieskiej, Bagnach Biebrzańskich oraz w dolinie Narwi.
  4. Od utworzenia naszego gospodarstwa w Żywkowie (woj. warmińsko-mazurskie) PTOP prowadzi również własną hodowlę obu wcześniej wymienionych ras zwierząt. W 2012 roku w związku z niehumanitarnym traktowaniem naszych koników polskich przez jednego z hodowców, z którym współpracowaliśmy, musieliśmy w trybie pilnym zabrać od niego 2 klacze konika polskiego i w ten sposób rozpoczęta została własna hodowla w oparciu o zaplecze Stacji Terenowej PTOP w Kalitniku.
  5. Ponieważ w najbliższej okolicy wsi Kalitnik – położonej na granicy lasów Puszczy Knyszyńskiej i torfowisk Niecki Gródecko Michałowskiej – nie ma prowadzonego jakiegokolwiek ekstensywnego wypasu, a PTOP wykupując ziemię zaczęło zasypywać kolejne rowy melioracyjne uznaliśmy, iż rozwijanie hodowli konika polskiego znacząco podniesie różnorodność biologiczną tego obszaru. Pojawiły się m.in. lęgowe czajki oraz kolejne pary dudka. Non stop na pastwiskach żeruje orlik krzykliwy oraz zalatuje błotniak łąkowy. Wraz z wypasem do Kalitnika wróciły kumaki nizinne, których w poprzednich latach nigdy tu nie stwierdzono.
  6. Prowadzona przez PTOP hodowla konika polskiego w Kalitniku była rozwijana głównie podczas poprzedniej kadencji Zarządu, przy wykorzystaniu dwóch źródeł finansowania. Z funduszu Life+ w ramach projektu ochrony orlika krzykliwego oraz ze środków Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko (tzw. CKPŚ) wybudowana została infrastruktura w postaci ogrodzeń i ujęć wody. W nowo wybudowanym budynku gospodarczym powstała stajnia z dwoma boksami. W tym samym wniosku złożonym do CKPŚ, jeszcze za Zarządu sprzed dwóch poprzednich kadencji, przyjęto założenie, iż pracownik zarządzający gruntami zamiast jeździć samochodem po terenie będzie w tym celu wykorzystywał koniki polskie pod siodłem. W obu projektach zakupiono kolejne koniki polskie, odpowiednio 14 i 5 szt.
  7. Hodowla jakichkolwiek zwierząt, oprócz przyrodniczych korzyści wynikających z ekstensywnego wypasu, niesie jednak za sobą odpowiedzialność w dwojakim aspekcie. Po pierwsze odpowiedzialność za hodowane zwierzę. W przypadku konika polskiego hodowca musi uwzględnić  sytuacje związane z opieką weterynaryjną, korektą kopyt oraz obowiązkowymi przeglądami  hodowlanymi prowadzonymi przez Wojewódzki Związek Hodowców Koni (opisy źrebiąt, pobranie krwi do badań na choroby zakaźne). W przypadku hodowli PTOP dochodzi również dodatkowy czynnik, a mianowicie bezpieczne przetransportowanie zwierząt na pastwiska w Białowieży i nad Narwią. Ażeby każde z tych działań wykonać bez użycia zbędnej siły (przemocy) konieczne jest oswojenie koni z obecnością człowieka. Koń musi pozwolić człowiekowi podejść, dotknąć w dowolnym miejscu, założyć kantar i przeprowadzić wszędzie tam gdzie jest taka potrzeba. Wszystko to powinno odbyć się bez okładania batem, stawania dęba, kładzenia się, rozwalania płotów, itd. … W Żywkowie praktycznie każda wizyta lekarza weterynarii u rannego konia kończyła się tzw. „rodeo” oraz podawaniem leków uspokajających. Po drugie odpowiedzialność za człowieka. Koń to nie jest kucyk Pony z kreskówki dla dzieci. To jest duże i niebezpieczne zwierzę. Nie przez przypadek w hodowlach wolnościowych w PAN Popielno, czy Biebrzańskim Parku Narodowym, a nawet u nas w Kalitniku wilki z daleka obchodzą tabuny koników polskich. Orężem są tu kopyta i zęby. Sytuacja jest tym bardziej skomplikowana, że każda osoba wchodząca na pastwisko do naszych koni, wchodzi równocześnie w półdziki tabun, w którym są nie tylko interakcje koń – człowiek, ale, a może nawet przede wszystkim koń – koń. Żaden z pracowników PTOP dotychczas nie posiadał jakiegokolwiek przeszkolenia w zakresie współpracy z koniem i jego obsługi. To samo dotyczy większości wolontariuszy, którzy przyjeżdżają do Kalitnika pomagać nam chociażby przy zabiegach weterynaryjnych. W obu przypadkach odpowiedzialność za bezpieczeństwo jest po stronie Zarządu. Stąd szkolenie koni i osób z nimi pracujących nie jest żadną fanaberią ale obowiązkiem, tak jak np. kurs pilarza dla osób pracujących piłą motorową. 
  8. Taki charakter miało zorganizowane szkolenie pt. „Przygotowanie Młodych Koni” oraz „Samozaładunek”. W szkoleniu wzięło udział 10 osób, w tym 8 członków PTOP uczestniczących w pracach Zespołu Roboczego PTOP ds. hodowli konika polskiego oraz 2 osoby z zewnątrz które również same zapłaciły trenerom za udział w szkoleniu. Wśród tych 8 osób było 3 pracowników Sekretariatu PTOP (Roman Kalski, Gabriela Kułakowska, Aneta Gajko) oraz 5 wolontariuszy którzy najczęściej angażują się w prace z końmi w Kalitniku oraz oczywiście zgłosili akces na szkolenie (Aneta Popławska, Izabela Flisiak, Jacek Kotowicz, Wojtek Syguła, w tym Katarzyna Błesznowska-Korniłowicz, która sama opłaciła udział w szkoleniu). Szkolone były 4 klacze przygotowywane do licencji (dopłata 1500 zł/rok, konie otrzymujące dopłaty muszą obowiązkowo współpracować z człowiekiem, gdyż oceniana jest ich użytkowość) oraz sześcioletni wałach, który jako jedyny koń do tej pory kopnął dziecko na naszym pastwisku. Ani jedno, ani drugie szkolenie nie miało nic wspólnego z nauką jeździectwa. Pojawienie się siodła na grzbiecie konia, a nawet jeźdźca ma na celu oswojenie konia z człowiekiem i jego dotykiem. Jeśli koń akceptuje obecność człowieka na swoim grzbiecie, jego dotykanie nogami i rękoma, a w tym również zadu to w ogromny sposób spada prawdopodobieństwo kopnięcia.
  9. Szkolenie oprócz bezpieczeństwa miało na celu wyuczenie pracowników i wolontariuszy w przygotowywaniu koników polskich do przejścia tzw. próby dzielności i otrzymania wpisu do Księgi Głównej i Księgi II koników polskich. Wpisanie konia do księgi umożliwia otrzymanie licencji, a tym samym ubieganie się o dopłaty w wysokości 1500 zł rocznie do jednego konia. W swojej historii PTOP do tej pory jeden raz przygotowywało konika polskiego do zdania próby dzielności. Koszt szkolenia tego ogiera przez osobę fizyczną spoza PTOP wyniósł 3000 zł. Tylko w tym roku zgłosiliśmy 4 nowe klacze do dopłat. Konie przeszkolili wolontariusze. Spośród posiadanych obecnie klaczy, w tym tych biorących udział w szkoleniu, 3 kolejne mają szansę na wpisanie do Księgi Głównej, a 2 klacze do Księgi II. W tym przypadku wymiar finansowy jest dwojaki. Po pierwsze mamy dopłaty, które pokrywają nam koszty opieki nad zwierzętami, a po drugie znacząco rośnie wartość potomstwa, jeśli będziemy chcieli je sprzedać. Wyszkoleni wolontariusze mogą za darmo robić to za co normalnie trzeba byłoby zapłacić.
  10. Co dalej? Hodowla konika polskiego na pastwiskach położonych wokół Stacji Terenowej PTOP w Kalitniku oprócz lokalnego efektu wzrostu różnorodności biologicznej (hodowlę należy rozpatrywać nie tylko w aspekcie ptaków) ma przede wszystkim stanowić zaplecze do rozwijania wypasu na zalewowych łąkach w dolinie Górnej Narwi, nad Narewką w Puszczy Białowieskiej oraz na terenie Niecki Gródecko Michałowskiej. Kalitnik ma być miejscem zimowania koników (trudno zostawić konie na zalanych pastwiskach nad Narwią) i ich szkolenia w bezpiecznym użytkowaniu i transportowaniu. Jak pokazuje tegoroczny przykład z doliny Narwi, gdzie w tym roku prowadzony jest wypas prywatnym tabunem, będzie istniała potrzeba przeprowadzania koni na pastwiska odległe od siebie o kilka, kilkanaście kilometrów. Jest to związane chociażby z obsadą wymaganą programami rolnośrodowiskowo – klimatycznymi. Wówczas osoba zarządzająca wypasem będzie musiała poprosić wolontariuszy o pomoc i przeprowadzić koniki polskie w okolice innego tokowiska dubeltów, lęgowiska rycyków, kszyków, czajek, krwawodziobów, a może też płaskonosów, cyranek, cyraneczek, gęgaw, a nawet batalionów i rożeńców. Takie biebrzańskie Brzostowo nad Narwią.
  11. Wreszcie ostatni punkt. Stacja Terenowa PTOP w Kaliltniku powstała jako miejsce pracy wolontariuszy na rzecz ochrony różnorodności biologicznej, a w szczególności cietrzewia na terenie Puszczy Knyszyńskiej. Podobnie jak pozostałe dwie Stacje (Białowieża, Żywkowo) ma swój regulamin zatwierdzony przez Zarząd. Nie ma absolutnie żadnych przeszkód, a wręcz przeciwnie Zarząd PTOP oczekuje, że w oparciu o ich infrastrukturę wzorem Zespołu Roboczego PTOP ds. hodowli konika polskiego, liczącego obecnie 20 członków PTOP, będzie rozwijał się wolontariat. Każda inicjatywa jest mile widziana i będzie wspierana przez Zarząd PTOP, o ile będzie zgodna z celami funkcjonowania Stacji i jej regulaminem.

W tym miejscu Zarząd PTOP pragnie bardzo serdecznie podziękować wszystkim wolontariuszom pracującym w ramach działalności PTOP na rzecz ochrony ptaków i ich siedlisk. Jesteście nam potrzebni i to niezależnie od tego czy będziecie pomagać w wycince krzaków na torfowisku, ogławianiu wierzb, liczeniu bocianów, wykaszaniu ptasich wysp, pielęgnacji stacyjnych ogrodów, wieszaniu budek lęgowych, przygotowywaniu opału na zimę, naprawie ogrodzeń czy opiece nad konikami polskimi. Wszystkich Was serdecznie zapraszamy. Bądźcie z nami, a razem dokonamy wielkich rzeczy w naszych małych ojczyznach.

Zarząd Polskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków

Białystok, dn. 10 października 2016 roku.

pdf Wypas_2016_werPDF.pdf

   

Stanowisko środowiska ornitologicznego w sprawie Puszczy Białowieskiej

22.02.2016

ApelZ inicjatywy władz PTOP powstał apel, skierowany do Ministra Środowiska prof. dr. hab. Jana Szyszko, w sprawie Puszczy Białowieskiej. Pod apelem podpisało się 14 polskich organizacji ornitologicznych, dodatkowo poparcie wyraziło Towarzystwo Przyrodnicze "Bocian" - pod listem jednak nie zostało wymienione, gdyż wiadomość o tym dotarła do nas w chwilę po wysłaniu listu. Treść apelu poniżej. (jb)

AKTUALIZACJA: do apelu dołączyła także Fundacja Akcja Bałtycka! Dziękujemy!

Apel_ws_Puszczy_Bw.pdf

   

Konsultacje w sprawie zmian w PUL Nadleśnictwa Białowieża

09.12.2015

bbbbbW dniu 7 grudnia w Białowieży odbyło się spotkanie podsumowujące konsultacje społeczne aneksu do Planu Urządzenia Lasu (PUL) Nadleśnictwa Białowieża (dotyczącego zwiększenia wycinki drzew w związku z trwającą gradacją kornika drukarza). Miało ono polegać m.in. na przedstawieniu ekspertyzy wykonanej przez Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej w Białymstoku na potrzeby wspomnianego aneksu oraz odniesieniu się uwag zgłaszanych przez społeczeństwo, w tym organizacje pozarządowe, do wspomnianej ekspertyzy oraz prognozy oddziaływania na środowisko.

Niestety, spotkanie z konsultacjami miało niewiele wspólnego.  Po pierwsze nie otrzymano odpowiedzi na uwagi zgłoszone przez poszczególne organizacje na etapie konsultacji. Po drugie nie odniesiono się do większości pytań zadanych w trakcie trwania spotkania przez przedstawicieli organizacji pozarządowych. Po trzecie brakowało profesjonalnego moderatora spotkania, który kierowałby dyskusją w stronę zmierzającą do wypracowania konkretnego stanowiska, bez odbiegania od tematu. Ale zamiast tego autorzy wypowiedzi pozwalali sobie na daleko idące dygresje nie do końca związane z tematem. Zamiast merytorycznej dyskusji było za to wszystko czego być nie powinno na takich spotkaniach – agresja, zastraszanie, groźby, brak poszanowania odmiennego stanowiska drugiej strony, podważanie zasad demokracji (która to w opinii niektórych osób doprowadziła do zamierania Puszczy Białowieskiej).

Czy w takich warunkach jest szansa na konstruktywną polemikę, która mogłaby się przyczynić do tego, że w Puszczy Białowieskiej wreszcie zapanuje spokój, spokój pierwotnego lasu rządzonego prawami natury, a nie człowieka? Niestety, biorąc pod uwagę to co zaprezentowano na poniedziałkowym spotkaniu w Białowieży szanse na to są znikome.

Adam Zbyryt

fot. Z archiwum LP

Przedstawiamy uwagi PTOP zgłoszone na etapie konsultacji do ekspertyzy i prognozy oddziaływania na środowisko do aneksu PUL Nadleśnictwa Białowieża:

pdf Uwagi_PTOP_do_PUL_Nadlenictwo_Biaowiea.pdf

   

Uwagi PTOP do PROW 2014-2020 - III etap

14.02.2014

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

Trwa obecnie III już etap konsultacji programu.

Oto zdanie PTOP w tej sprawie.

pdf uwagi_PTOP_do_nowego_PROW_-_02.2014.pdf 14/02/2014, 15:50

   

Uwagi PTOP do projektu PROW na lata 2014-2020

16.09.2013

dscn0707W związku z przygotowanym przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi do I wersji projektu Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020:

http://www.minrol.gov.pl/pol/Wsparcie-rolnictwa-i-rybolowstwa/PROW-2014-2020

Polskie Towarzystwo Ochrony Ptaków przedstawia swoje uwagi (poniżej).

pdf PROW 2014-20120 uwagi ptop.pdf

   

PTOP w sprawie zmiany statusu ochronnego gawrona

11.02.2013

kolonia lgowaGawron należy do jednych z najbardziej znanych i charakterystycznych ptaków związanych z człowiekiem. Jego wielotysięczne stada każdej zimy zbierają się na noclegowiskach w naszych miastach, a wielkie hałaśliwe kolonie wzbudzają wiele kontrowersji wśród mieszkańców. Obserwującemu ten gatunek laikowi mogłoby się wydawać, że gawronowi nic nie jest w stanie zagrozić, a jemu samemu powodzi się doskonale. Pozory mogą jednak mylić. Okazuje się, że wcale nie jest tak różowo jak mogłoby się wydawać. Populacja lęgowa gawrona odnotowuje w ostatnim czasie wyraźny spadek liczebności. Na wielu obszarach w kraju obserwowane jest wręcz zanikanie gawrona, gdzie jeszcze do niedawna był on stosunkowo liczny. We wszystkich niemal rejonach z roku na rok, z dekady na dekadę, obserwowanych jest coraz mniej kolonii i par przystępujących do lęgów. Według badań nad tempem zanikania populacji gawrona, gatunek ten kwalifikuje się obecnie jako narażony na wyginięcie (kryteria IUCN, tj. Światowej Unii Ochrony Zasobów Naturalnych).

Na ten stan składa się na wiele elementów. Z jednej strony intensyfikacja produkcji rolnej, a z drugiej zaprzestanie użytkowania gruntów. W miastach coraz szczelniej przechowuje się śmieci, a z ich centrów znikają tereny zieleni oraz odpowiednie drzewa do zakładania gniazd.

Dlatego właśnie 18 stycznia 2013 r. Polskie Towarzystwo Ochrony Ptaków wystąpiło do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z wnioskiem o zmianę statusu ochronnego gawrona z ochrony częściowej na ścisłą. Istnieje szansa, że w związku z opracowywanym właśnie nowym rozporządzeniem w sprawie ochrony gatunkowej, znajdzie się on na liście gatunków posiadających najwyższy status ochronny w naszym kraju.

   

PTOP jednym z ekspertów na debacie Ministerstwa Środowiska

14.12.2012

ekranyOd pewnego czasu PTOP aktywnie włączą się w ochronę ptaków przed kolizjami z przezroczystymi ekranami akustycznymi. Efektem naszej kampanii jest m.in. spowodowanie zmiany nieskutecznych zabezpieczeń na ekranach przy ul. Świętego Pio w Białymstoku – zgodnie z zapewnieniami i pismem dyrektora Zarządu Dróg i Inwestycji Miejskich, stosowane zabezpieczenia mają pojawiać się na początku wiosny w 2013 r. W ubiegły wtorek, tj. 11 grudnia 2012 r. pracownik PTOP – Adam Zbyryt – na zaproszenie Ministerstwa Środowiska przedstawił na debacie dotyczącej ochrony przed hałasem zagadnienie śmiertelności ptaków na skutek kolizji z ekranami akustycznymi i zaproponował sposoby ograniczania tego zjawiska. Było to pierwsze spotkanie dotyczące zmian legislacyjnych mających na celu ograniczenie i unormowanie budowy ekranów akustycznych w naszym kraju. Mają one objąć także ochronę ptaków. 

Poniżej linki do audycji Polskiego Radia Białystok oraz TVN24 z udziałem pracowników PTOP, poruszających temat śmiertelności ptaków na skutek kolizji z przezroczystymi ekranami.

http://www.radio.bialystok.pl/wiadomosci/interwencje/id/89918

http://www.radio.bialystok.pl/wiadomosci/index/id/91567

http://www.tvn24.pl/wiadomosci-z-kraju,3/ptaki-masowo-rozbijaja-sie-o-ekrany-nie-boja-sie-naklejek,282948.html

Adam Zbyryt

 

 

   

Polowania na pisklęta?

20.08.2012

Pechowa_13-tka_Cover_Photo_tradycja2W dniu 15 sierpnia, rozpoczyna się sezon łowiecki między innymi na kaczki krzyżówki, czernice, głowienki i łyski. Tymczasem na wielu jeziorach i stawach ptaki te wodzą jeszcze nielotne młode. Rozpoczynanie polowań w okresie wychowu młodych jest jednoznacznie sprzeczne z prawem unijnym.

Więcej

   

Strona 1 z 2

Sekretariat PTOP

ul. Ciepła 17 15-471 Białystok tel./fax.: 85 664 22 55, 85 6754862 sekretariat@ptop.org.pl

Biuro Regionalne w Olsztynie

ul. Murzynowskiego 18, 10-684 Olsztyn, tel./fax.: 89 533 68 66 smenderski@ptop.org.pl

Gospodarstwo rolne PTOP

Żywkowo 7 11-220 Górowo Iławeckie tel./fax.: 89 761 82 07 zywkowo@ptop.org.pl